Trong thời gian gần đây, nhiều người dùng Chrome nhận thấy dung lượng lưu trữ trên máy tính giảm đi đáng kể nhưng không rõ nguyên nhân. Theo một số chuyên gia bảo mật và quyền riêng tư, thủ phạm có thể là Gemini Nano – mô hình AI cục bộ của Google được Chrome âm thầm tải xuống thiết bị mà không hiển thị thông báo rõ ràng cho người dùng.
Mô hình này có dung lượng khoảng 4GB và được sử dụng để hỗ trợ các tính năng AI chạy trực tiếp trên máy tính thay vì xử lý trên đám mây. Điều khiến nhiều người tranh cãi là quá trình cài đặt diễn ra gần như âm thầm, không yêu cầu xác nhận và cũng không dễ nhận biết nếu không chủ động kiểm tra.
Vậy Gemini Nano là gì, tại sao nó xuất hiện trên máy tính của bạn và làm thế nào để kiểm tra hoặc gỡ bỏ nó? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết.
Gemini Nano là gì?
Gemini Nano là phiên bản AI được Google thiết kế để chạy trực tiếp trên thiết bị thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào các máy chủ đám mây.
Không giống các tính năng AI trực tuyến vốn gửi dữ liệu lên hệ thống của Google để xử lý, Gemini Nano thực hiện các tác vụ ngay trên máy tính hoặc điện thoại của người dùng. Điều này giúp giảm độ trễ, tăng tốc độ phản hồi và hỗ trợ một số tính năng ngay cả khi kết nối mạng không ổn định.
Mô hình này hiện được sử dụng cho nhiều tính năng AI của Google như phát hiện cuộc gọi lừa đảo, hỗ trợ soạn thảo văn bản, tóm tắt nội dung ghi âm hoặc phân tích ảnh chụp màn hình trên các thiết bị Pixel.
Điều quan trọng cần lưu ý là Gemini Nano không phải AI Mode xuất hiện trên thanh địa chỉ Chrome. Khi sử dụng AI Mode, yêu cầu của bạn vẫn được gửi tới máy chủ Gemini của Google. Trong khi đó, Gemini Nano hoạt động hoàn toàn cục bộ trên thiết bị.
Theo Google, mô hình này chỉ được cài đặt trên những máy tính đáp ứng đủ yêu cầu phần cứng. Tuy nhiên, công ty chưa công bố chính xác có bao nhiêu người dùng đã nhận được bản cài đặt này.
Tại sao Gemini Nano gây tranh cãi?
Vấn đề không nằm ở bản thân công nghệ AI mà nằm ở cách triển khai.
Nhiều chuyên gia cho rằng người dùng không được thông báo rõ ràng khi Chrome tải xuống thêm một mô hình AI có dung lượng khoảng 4GB. Ngoài việc chiếm không gian lưu trữ, việc chạy AI cục bộ còn có thể ảnh hưởng tới hiệu năng hệ thống, mức tiêu thụ pin và tài nguyên phần cứng.
Một số ý kiến cho rằng việc chuyển một phần khối lượng xử lý AI từ máy chủ sang thiết bị người dùng có thể giúp Google tiết kiệm đáng kể chi phí vận hành.
Về phía Google, hãng cho biết Gemini Nano sẽ tự động gỡ bỏ nếu thiết bị không còn đủ tài nguyên như dung lượng lưu trữ, bộ nhớ RAM, năng lực xử lý hoặc băng thông mạng.
Google cũng khẳng định từ đầu năm nay, Chrome đã bổ sung tùy chọn cho phép người dùng tắt và gỡ bỏ mô hình AI trực tiếp trong phần cài đặt.
Cách Kiểm Tra Gemini Nano Có Được Cài Đặt Hay Không
Nếu nghi ngờ Chrome đã tải Gemini Nano xuống máy tính, bạn có thể kiểm tra thủ công.
Trên macOS
Trên máy Mac, hãy mở Finder và nhấn vào menu Go trên thanh công cụ phía trên.
Giữ phím Option để mục Library xuất hiện trong danh sách.
Tiếp theo, truy cập theo đường dẫn: Library > Application Support > Google > Chrome > Default
Tại đây, hãy tìm thư mục: OptGuideOnDeviceModel
Nếu thư mục này tồn tại và bên trong có tệp: weights.bin thì Gemini Nano đã được cài đặt trên máy.
Trên Windows
Người dùng Windows có thể sử dụng hộp thoại Run bằng cách nhấn: Windows + R
Sau đó nhập:
%LOCALAPPDATA%\Google\Chrome\User Data\OptGuideOnDeviceModel
Nếu thư mục mở ra và chứa tệp weights.bin , điều đó cho thấy Gemini Nano đang hiện diện trên hệ thống.
Ngoài ra, bạn cũng có thể kiểm tra thủ công bằng File Explorer theo đường dẫn:
C:\Users[Tên người dùng]\AppData\Local\Google\Chrome\User Data\OptGuideOnDeviceModel
Cách tắt và gỡ Gemini Nano trên Chrome
Nếu không muốn Chrome tiếp tục sử dụng mô hình AI cục bộ này, bạn có thể vô hiệu hóa nó từ phần cài đặt trình duyệt.
Trên macOS
Mở Chrome và nhấn biểu tượng ba chấm ở góc trên bên phải.
Tiếp theo truy cập: Settings > System
Tìm tùy chọn: On-device AI và chuyển sang trạng thái tắt.
Sau khi hoàn tất, Chrome sẽ không tiếp tục tải xuống hoặc cập nhật Gemini Nano.
Trên Windows
Quy trình trên Windows gồm nhiều bước hơn một chút.
Đầu tiên, mở: Settings > System và tắt tùy chọn: On-device AI
Tiếp theo, nhập địa chỉ sau vào thanh URL:
chrome://flags
Tại đây, tìm kiếm: Optimization Guide
Sau đó, chuyển thiết lập: Enables Optimization Guide on Device sang trạng thái: Disabled
Khởi động lại Chrome bằng cách thoát hoàn toàn khỏi trình duyệt thay vì chỉ đóng cửa sổ.
Cuối cùng, truy cập thư mục: \AppData\Local\Google\Chrome\User Data và xóa thư mục: OptGuideOnDeviceModel để giải phóng dung lượng đã bị Gemini Nano chiếm dụng.
Google nói gì về vấn đề này?
Google cho biết mục tiêu của Gemini Nano là mang lại trải nghiệm AI nhanh hơn và hiệu quả hơn cho người dùng Chrome.
Theo công ty, nếu người dùng tắt tính năng On-device AI trong cài đặt Chrome thì mô hình sẽ không tiếp tục được tải xuống hoặc cập nhật nữa.
Google cũng nhấn mạnh rằng Gemini Nano chỉ được triển khai trên những thiết bị đáp ứng đủ yêu cầu phần cứng và sẽ tự động gỡ bỏ nếu hệ thống không còn đủ tài nguyên để vận hành.
Tuy nhiên, việc nhiều người dùng không hề biết mô hình AI đã được tải xuống máy tính của mình vẫn đang là chủ đề gây tranh luận trong cộng đồng công nghệ và giới bảo vệ quyền riêng tư.
Có nên gỡ Gemini Nano không?
Câu trả lời phụ thuộc vào nhu cầu sử dụng của từng người.
Nếu thường xuyên sử dụng các tính năng AI mới của Chrome và không quá quan tâm tới việc mất thêm vài gigabyte dung lượng lưu trữ, bạn có thể giữ nguyên Gemini Nano trên thiết bị.
Ngược lại, nếu muốn kiểm soát hoàn toàn tài nguyên hệ thống hoặc không có nhu cầu sử dụng AI cục bộ, việc tắt và gỡ bỏ Gemini Nano là lựa chọn hợp lý.
Điều quan trọng nhất là người dùng nên biết chính xác những gì đang được cài đặt trên thiết bị của mình và có quyền quyết định có sử dụng chúng hay không.
Gemini Nano là một phần trong chiến lược đưa AI xuống trực tiếp thiết bị của Google. Mô hình này giúp nhiều tính năng AI hoạt động nhanh hơn và giảm phụ thuộc vào đám mây, nhưng cũng làm dấy lên những lo ngại liên quan đến quyền riêng tư, dung lượng lưu trữ và khả năng tiêu thụ tài nguyên hệ thống.
Nếu đang sử dụng Chrome, bạn nên dành vài phút để kiểm tra xem Gemini Nano có xuất hiện trên máy tính của mình hay không. Từ đó, có thể chủ động quyết định giữ lại hay gỡ bỏ dựa trên nhu cầu sử dụng thực tế.